Tuesday, November 20, 2012

Алексей Титаренко рассказывает о себе



 ალექსეი ტიტარენკო : "ხელოვნებაში ყველანაირი  იერარქიების წინააღმდეგი ვარ."





როგორ მოხვედით ამ პროფესიაში?

პროფესიაში არ მოვსულვარ, ხელოვნება პროფესია არ არის, ეს სულის მდგომარეობაა. ხუთი წლის ასაკში, როცა კითხვა ვისწავლე, რათქმაუნდა,  ამუშავდა ჩემი წარმოსახვის უნარიც და გამიჩნდა სურვილი როგორღაც გადმომეცა ჩემი შეგრძნებები იმ მაგიური სივრციდან, სადაც მე ვიზრდებოდი და ვცხოვრობდი - ვასილიევსკის კუნძულის 24-ე  ქუჩის კუთხეში. იქ ერთმანეთშია არეული XIX საუკუნის რუსული ეკლეკტიკა და XVIII საუკუნის იტალიური ბაროკო, 20-იანი წლების რევოლუციური კონსტრუქტივიზმი ( ფაბრიკა «Кухня») და 30-იანი წლების „კიროვის“ კონსტრუქტივიზმი. (კიროვის რაიონი)
რვა წლის ასაკში ფოტოგრაფიის წრეში ჩამწერეს, ასევე ჭადრაკში და მუსიკალურ სკოლასა და ბიბლიოთეკაში. იქ იყვნენ პედაგოგები, მაგრამ ყველა რასაც უნდოდა იმას აკეთებდა. გამადიდებლები საკმარისი იყო, წამლებიც მზა სახით გვქონდა. ფირს და ფოტოქაღალდს არ გვაძლევდნენ და ჩვენით გვიწევდა შოვნა, მასწავლებლებს ვთხოვდით. გამჟღავნება და ბეჭდვა ასე თუ ისე ვისწავლე. მოგვიანებით ყველაფერს ჩემი პატარა კომუნალური ბინის სამზარეულოში ვაკეთებდი.

ფოტოგრაფიულმა პროცესმა გაგიტაცათ?

მთელი არსებით. ხუთი წლიდან ჩემი საყვარელი საქმიანობა კითხვა და ქალაქში გასეირნება იყო.  ვფიქრობდი, რომ ფოტოაპარატის საშუალებით შევძლებდი პეტერბურგის განწყობისა და ატმოსფეროს გადმოცემას. ბუნებრივია, ფოტოგრაფიული წრის მიმართ მალე დავკარგე ინტერესი.  კიროვის სახელობის რაიონში იყო საზოგადოებრივი პროფესიების სახალხო უნივერსიტეტი. ასაკობრივი ცენზი იქ არ იყო და 14 წლის ასაკში  მიმიღეს ფოტოკორესპოდენტების ფაკულტეტზე. ფოტოხელოვნებას მასწავლიდა ЛЕНТАСС-ის ფოტოკორესპოდენტი ილია ნაროვლიანსკი. მე შევიყავრე მისი ნამუშევრები, მაგრამ, სამწუხაროდ, ის მალე გარდაიცვალა.
კვირაში ერთხელ იმავე შენობაში იკრიბებოდა წვერიანი მამაკაცები - ეწეოდნენ და ჩუმად სვამდნენ. საუბრები ძირითადად ეხებოდა მაშინ ძალიან დახურულ თემას -ავანგარდისტ ხელოვანებს. ეს იყო ფოტოკლუბი «Зеркало», რომელშიც პროფესიონალი ფოტოგრაფები ფაქტიურად  არც იყვნენ, სამაგიეროდ იყვნენ მხატვრები, მუსიკოსები და მეცნიერ თანამშრომლები. ყველაზე  გამოკვეთილი ფიგურები იყვენენ მუსიკოსი ვალენტინ კაპუსტინი, გრაფიკოსი ვალერი ბერტელსი და ფოტოგრაფი გენადი ტკალიჩი.  უმეტესი მათგანი ცოცხალი აღარაა. 2003 წელს გარდაიცვალა ევგენი რასკოპოვი - კლუბის უცვლელი ხელმძღვანელი.
15 წლისამ უნივერსიტეტის დიპლომი ავიღე და კლუბის შეხვედრაზე გამოფენაც გავმართე. ჩემდა გასაკვირად,  წვეროსანმა მამაკაცებმა, ჩემთვის უცნობი გამოთქმებით შემამკეს და თავიანთ წრეში მიმიღეს. ყოველ კვირას, თუ ფრანგულ სპეცსკოლაში არ მიწევდა წასვლა, ვცდილობდი შეხვედრები არ გამომეტოვებინა.

რამ მოახდინა ყველაზე მეტად თქვენზე გავლენა მაშინ?

ბავშვობაში  წავიკითხე ყველაფერი ბარტოდან და კუპრინიდან დაწყებული ცვაიგითა და გოლზუორთით დამთავრებული. ისეთ ფოტოგრაფიული ლიტერატურა, რომელიც არ იქნებოდა პროპაგანდის ამოცანებთან დაკავშირებული, იმ პერიოდში არ არსებობდა. მსოფლიო დონის ხელოვანებს შორის, რომელთაც მოახერხეს გაერღვიათ რკინის ფარდა, არ მომწონდა არავინ, ბრესონიც კი, რომელიც 1972 წელს პეტერბურგის გადასაღებად ჩამოვიდა. ჩემი ბევრი მხატვრული შეხედულება «Зеркало» -ში ჩამოყალიბდა უფროსი მეგობრების რჩევებით. დავდიოდი ავანგარდისტების გამოფენებზე, კონცერტებზე ფილარმონიასა და კიროვსკის თეატრში, მიკროფირებზე წავიკითხე მაშინ აკრძალული „ექიმი ჟივაგო.“  1978 წლიდან არ გამომიტოვებია მრავინსკის არცერთი კონცერტი და ვუსმენდი უფრო მეტ კლასიკურ მუსიკას -შოსტაკოვიჩს, ბრუკნერს, შნიტკეს. კოლოსალური შთაბეჭდილება მოახდინა ჩემზე დადაისტების ფოტომონტაჟების პირველად ნახვამ - რაულ ჰუასმანმა, მაქს ერნსტმა და ჰანი ჰოჰმა. ახალგაზრდობაში ვცდილობდი კიდეც მათთვის მიმებაძა.

რა ეხმიანება თქვენს ხედვას დღეს?

საერთო ჯამში, ხელოვნებაში ყველანაირი  იერარქიების წინააღმდეგი ვარ , ჩემთვის არ არსებობს ფოტოხელოვნების, კინოხელოვნების და ასე შემდეგ  გაგება. ხელოვნება  ან არის ან არა. შეიძლება იყო ხელოვანი ან არ იყო და იყო ვთქვათ, მეომარი და იყო ხელოვანი სამხედრო საქმეში.  მეორე მსოფლიო ომის ზოგიერთ ბრძოლა ნამდვილი ხელოვნების ნიმუშია. რომ აღარაფერი ვთქვათ ნაპოლეონისა და ჰანიბალის ბრძოლებზე. ხელოვნება არ არის - რა, არამედ - როგორ.

დღესდღეობით თქვენ დიდი დროს ატარებთ ნიუ იორკში. როგორია თქვენი შთაბეჭდილება ამ ქალაქზე?

ნიუ იორკი დაახლოებით იმავე ასაკისაა, როგორც პეტერბურგი. (ის დაარსდა XVII საუკუნის მეორე ნახევარში და პეტერბურგი 1703 წელს.) ბევრი მსგავსებაა და ალბათ უფრო მეტი იქნებოდა , რომ პეტერბურგი არ შეწყვეტდა დედაქალაქად არსებობას 1918 წელს, როცა ბანდიტების ჯგუფმა, საუკეთესო განზრახვებით ხელში ჩაიგდო ძალაუფლება და ფიზიკურად გაანადგურა ქვეყნის მოსახლეობის თითქმის მესამედი. ამის გამო პეტერბურგი სევდას და თანაგრძნობას იწვევს.  ნიუ იორკს კი მოაქვს სიხარულის განცდა თავისი დაუდგრომელი  სიცოცხლის ძალით, დინამიკით, მულტიკულტურით და ბევრი ევროპული ცრურწმენის არ არსებობით. 

Fifth Avenue, New York, 2010

რამდენიმე სიტყვით ტექნიკაზეც გვითხარით, როგორ მიდის გადასაღები დღე?

მახსოვს პირველი ფოტოაპარატი, რომელიც ჩემს ხელში აღმოჩნდა - ძველი კომსომოლეცი (Комсомолец)  სიმკვეთრე ბრმად, სკალის მიხედვით უნდა დაგეყენებინა. შემდეგ ვიღებდი პენტაკონით, (Pentacon) მაგრამ ის არც ისე მოსახერხებელი აღმოჩნდა ხანგრძლივი დაყოვნებებისთვის -  ფარდის ჩამკეტი იყინებოდა დაბალ ტემპერატურაზე. 1990 წელს მაჩუქეს ჰასელბლადი (Hasselblad). შტატივზე დამაგრებული აპარატით დავდივარ, რამდენიც შემიძლია,  მთელს ქალაქში. ვისვენებ კაფეებში. ყველა ხელოვანს აქვს იდეები, რომელთა აღწერა და გადმოცემა შეუძლებელია. მეც მივდივარ ქუჩაში, ვხედავ რაღაცას და ვხვდები, რომ - ეს ის არის, რასაც ვეძებდი.

რას ფიქრობთ ციფრულ ტექნიკაზე?

ნორმალური დამოკიდებულება მაქვს. კომპიუტერით მხოლოდ ხანდახან ვსარგებლობ, რომ ფირები დავასკანერო. ამავე დროს, ახალი ტექნოლოგიები არანაირად არ ცვლის ფოტოგრაფიას, არც ესთეტიურად, არც ინდუსტრიულად - ადამიანი ხომ არ იცვლება.  ალბათ, იცვლება ბაზარი და მაპატიეთ, მაგრამ მე ბაზრის სპეციალისტი არ ვარ.

«Победа» -ში გამოფენისთვის, ძველი სერიიდან თქვენ აარჩიეთ ისეთი ფოტოები, რომლებიც მანამდე არ გამოგიფენიათ. სერიის აღქმა შიეცვალა  დროთა განმავლობაში?

ერთი საგამოფენო ანაბეჭდების შესაქმნელად დიდი დრო მჭირდება, დიდი ფიზიკური და სულიერი ენერგია. ჩემი ანაბეჭდები ძალიან განსხვავდება ნეგატივებისგან. განწყობის, ამინდის გადმოცემა, აქცენტების გადანაწილება  - ყველაფერი ბეჭდვისას კეთდება. ყოველთვის მე თვითონ ვბეჭდავ, კომპოზიტორები ძველად ხომ თავად ასრულებდნენ თავიანთ ნაწარმოებებს. გარდა ამისა, საჭიროა საკმაო თანხაც, ფოტომასალები სულ უფრო ძვირდება. 90-იანი წლები ძალიან არახელსაყრელი პერიოდი იყო ბევრი ამ ფაქტორებიდან უბრალოდ არ არსებობდა. ამიტომ, საქმე ეხება  გადადებულ სამუშაოს, რომელსაც მე ახლა ვასრულებ, რადგან ვერ მოვასწარი ან ვერ შევძელი მაშინ. სერიის აღქმა არანაირად არ შეცვლილა. ავტორის ხედვა, რათქმა უნდა, იცვლება ერთი პროექტიდან მეორე პროექტამდე, მაგრამ გამომსახველურად და არა სიტყვიერად. ამიტომ, პასუხი წაკითხვის ნაცვლად, უმჯობესია გამოფენაზე ნახოთ.

როგორია თქვენი დამოკიდებულება თანამედროვე ფოტოგრაფიისადმი? ვის გამოარჩევდით ახალგაზრდებისგან?

ფოტოხელოვანებიდან ძალიან ცოტას... უბრალოდ, ეს ძალიან ცუდად დაფინანსებული სფეროა, არ აქვს თავისი ოსკარები და ნობელის პრემიები. ნიჭიერი ახლაგაზრდები უფრო მეტად  მიდიან კინოში, თეატრში, მუსიკაში,  ლიტერატურაში, მეცნიერებაში. 

თქვენი სამომავლო გეგმები?

გეგმებს არ ვაწყობ და არც არასოდეს დამიწყვია.   








 
 











 
 




No comments:

Post a Comment